Nhà trong game và hoạt hình: được vẽ theo luật nào, và chỗ nó khác nhà thật
Nhà trên phim đã có một bài riêng. Nhưng còn một loại nhà nữa mà nhiều người nhìn hằng ngày mà không để ý: nhà trong trò chơi điện tử và phim hoạt hình.
Chúng được vẽ theo luật riêng, và mấy luật đó thú vị ở chỗ chúng hé lộ chính những thứ ta quan tâm ngoài đời: lối đi, ánh sáng, chỗ đặt đồ.
Vì sao nhà trong game hiếm khi có hành lang
Hành lang là khoảng không để đi qua, không để làm gì khác. Trong game thì mỗi mét vuông đều phải có việc — hoặc để người chơi làm gì đó, hoặc để kể chuyện. Nên nhà trong game thường là chuỗi phòng nối thẳng vào nhau.
Ngoài đời thì ngược lại: một căn nhà không có khoảng đệm nào thì mở cửa là thấy hết, và người trong nhà không có chỗ chuyển tiếp.
Tường thứ tư và mái nhà biến mất
Nhà nhìn từ trên xuống theo góc chéo là kiểu quen thuộc trong game xây dựng. Mái không được vẽ, và một bức tường thường bị bỏ đi để người chơi nhìn vào trong.
Điều này làm nhà trong game luôn sáng hơn nhà thật rất nhiều — ánh sáng đi vào từ chỗ đáng lẽ có tường. Ai đã từng bày phòng trong game rồi bày phòng thật sẽ nhận ra ngay: ngoài đời tối hơn tưởng.
Cửa mở ra chỗ không thể mở
Cửa trong game hay mở vào chỗ có đồ chắn, hoặc hai cánh cửa mở đè lên nhau. Không ai để ý vì cửa trong game thường chỉ là hiệu ứng.
Ngoài đời thì đây lại là một trong những lỗi bố trí hay gặp nhất. Kê tủ chắn khoảng mở cửa là chuyện xảy ra ở rất nhiều nhà thật — và nó bực mình mỗi ngày.
Đồ đạc không có mặt sau
Tủ trong game thường không có lưng, ghế không có gầm. Nhà thật thì mặt sau tủ là nơi bụi đọng, và gầm ghế là chỗ đồ chơi biến mất. Phần "không nhìn thấy" trong game bằng không, ngoài đời thì chiếm kha khá công dọn dẹp.
Cầu thang ngắn lạ thường
Cầu thang trong game thường dốc hơn và ít bậc hơn thật, vì cầu thang đúng tỷ lệ chiếm rất nhiều chỗ. Ai từng xây nhà đều biết cầu thang ăn diện tích thế nào — đó là lý do nhà ống Việt Nam luôn phải tính kỹ chỗ đặt thang.
Bếp lúc nào cũng gọn
- Không có thùng rác ở phần lớn bếp trong game.
- Không có chỗ để chai lọ, gia vị, giẻ lau.
- Mặt bàn luôn trống — điều gần như không xảy ra trong bếp có người nấu thật.
Cái hay là khi bày bếp thật, nghĩ tới ba thứ trên trước sẽ tránh được cảnh bếp mới xong đã chật.
Phim hoạt hình: nhà là một nhân vật
Trong hoạt hình, căn nhà thường được vẽ để nói về người sống trong đó — nhà bừa bộn cho nhân vật lộn xộn, nhà trống trải cho nhân vật cô đơn. Đó là ngôn ngữ kể chuyện, không phải bản vẽ.
Nhưng nó dựa trên một điều có thật: người ta đọc được tính cách qua cách bày nhà. Khách tới nhà bạn cũng đang đọc như vậy, dù không ai nói ra.
Cửa sổ luôn ở đúng chỗ đẹp
Nhà trong game và hoạt hình gần như luôn có cửa sổ nhìn ra thứ gì đó đẹp. Nhà thật thì cửa sổ nhiều khi nhìn sang tường nhà bên, và đó là bài toán phải giải bằng rèm, bằng cây, hoặc bằng cách kê lại chỗ ngồi.
Game bày nhà dạy được gì thật
- Nhìn cả mặt bằng cùng lúc — thói quen rất tốt, ngoài đời ít ai vẽ sơ đồ nhà mình.
- Thử nhiều cách kê mà không phải khiêng.
- Thấy ngay lối đi bị chắn khi nhìn từ trên xuống.
- Tập nghĩ theo nhóm chức năng: chỗ ngủ, chỗ ăn, chỗ làm.
Không cần chơi game mới làm được: vẽ mặt bằng nhà mình lên giấy rồi cắt giấy làm đồ đạc là đúng cách đó, chỉ khác công cụ.
Chỗ game đánh lừa
- Không có mùi, không có tiếng, không có nhiệt.
- Không có bụi và không phải lau.
- Đồ không bao giờ hỏng, và chuyển đồ không tốn sức.
- Không có hàng xóm, không có ai khác trong nhà phản đối cách bày.
Nhà trong game xây dựng thành phố
Loại game xếp cả một khu dân cư còn cho thấy thứ khác: quan hệ giữa nhà và mọi thứ quanh nó. Người chơi phải nghĩ tới đường vào, chỗ đổ nước thải, tiếng ồn từ khu công nghiệp, và khoảng cách tới chợ trường trạm.
Đó đúng là những câu hỏi nên đặt khi đi xem một mảnh đất thật. Chỉ khác là trong game bạn thấy hậu quả sau vài phút, ngoài đời thì sau vài năm.
Đồ trang trí trong game: vì sao ai cũng bày nhiều
- Không phải lau nên bày bao nhiêu cũng được.
- Không tốn tiền thật, không phải cân nhắc mua hay không.
- Không ai trong nhà phản đối.
- Không chật, vì người chơi đi xuyên qua được.
Bốn lý do đó giải thích luôn vì sao nhà thật không nên bày theo cảm hứng của một buổi chơi game.
Mấy chi tiết nhà cửa hay xuất hiện trong game
- Bậu cửa cao — vốn có lý do thật ở nhà cổ: chắn nước, chắn gió lùa, và giữ trẻ nhỏ khỏi bò ra.
- Bình phong hoặc vách chắn ngay sau cửa — một cách che tầm nhìn từ ngoài vào, ngoài đời vẫn dùng.
- Sân giữa nhà — lấy sáng và thông gió cho nhà sâu, thứ nhà ống hôm nay rất cần.
- Bếp tách khỏi nhà chính — vì lửa và vì khói, nay thay bằng máy hút mùi.
Người vẽ game thường lấy từ nhà cổ có thật, nên mấy chi tiết này không phải bịa. Chỉ có điều trong game chúng chỉ để nhìn, còn ngoài đời chúng từng giải quyết một vấn đề cụ thể.
Ba điều gọn lại
- Nhà trong game sáng hơn và gọn hơn nhà thật vì thiếu tường, thiếu mái, thiếu đồ lặt vặt.
- Nhìn mặt bằng từ trên xuống là thói quen đáng mượn — vẽ trên giấy cũng được.
- Thứ game bỏ qua chính là thứ quyết định sống có dễ chịu không: mùi, tiếng, bụi, và người khác.