Mẹo khử mùi trong nhà: cái nào thật sự hút, cái nào chỉ che
Nhà có mùi lạ thì việc đầu tiên nhiều người làm là xịt thơm hoặc đặt một thứ gì đó cho át đi. Bài này xếp lại mấy mẹo truyền miệng quen thuộc: cái nào thật sự hút mùi, cái nào chỉ phủ lên trên, và trường hợp nào tuyệt đối không được che.
Trước tiên: mùi nào KHÔNG được che
Có mấy loại mùi là tín hiệu báo động, và che chúng đi là bỏ qua một cảnh báo.
Mùi gas. Gas vốn không mùi; mùi hắc đặc trưng là chất được cho thêm vào đúng để người ta ngửi ra. Ngửi thấy thì khoá van bình, mở cửa cho thoáng, không bật tắt công tắc điện, không bật quạt, không dùng điện thoại trong phòng đó, ra ngoài rồi mới gọi báo. Bật một công tắc có thể tạo tia lửa.
Mùi khét, mùi nhựa cháy. Có thể là dây điện quá tải hoặc thiết bị chập. Ngắt cầu dao nhánh đó và tìm nguồn; không tìm ra thì gọi thợ điện.
Mùi mốc dai dẳng. Nó nói có ẩm ở đâu đó — rò nước, thấm tường, đọng dưới sàn. Xịt thơm lên đó là để nguyên nguồn ẩm phát triển tiếp, và ẩm mốc ảnh hưởng tới người có bệnh hô hấp.
Mùi cống. Thường do bẫy nước ở thoát sàn bị khô, hoặc ống thông hơi có vấn đề. Đây là chuyện xử được, và che thì nó quay lại mỗi ngày.
Mùi lạ mà không ai giải thích được và kéo dài. Đáng đi tìm nguồn hơn là đáng mua thêm sáp thơm.
Nguyên tắc chung: tìm nguồn trước, khử sau, che là phương án cuối.
Mấy thứ thật sự hút mùi
Thông gió. Đây là cách hiệu quả nhất và rẻ nhất, mà ít người coi là "mẹo". Mở hai cửa ở hai phía đối nhau cho không khí đi qua, mười lăm phút, hơn mọi thứ trong danh sách này.
Baking soda. Hút được một số loại mùi, hay dùng trong tủ lạnh. Nó làm việc chậm và cần diện tích tiếp xúc — đổ ra một đĩa rộng hiệu quả hơn để nguyên trong hộp. Thay mỗi vài tháng.
Than hoạt tính. Hấp phụ khá tốt nhờ bề mặt rỗng xốp, dùng trong tủ giày, tủ quần áo, xe. Nó cũng có giới hạn: đầy rồi thì thôi tác dụng, và lúc đó nó chỉ còn là cục than nằm đó. Thay định kỳ theo hướng dẫn.
Giấm và nước cốt chanh — có ích khi lau lên bề mặt gây mùi, tức là chúng đang làm sạch chứ không phải khử mùi trong không khí. Để một bát giấm giữa phòng thì tác dụng rất hạn chế, và bản thân giấm cũng có mùi.
Cà phê xay, vỏ cam quýt, lá thơm — đây là phủ mùi, không phải hút mùi. Chúng thay một mùi bằng một mùi dễ chịu hơn. Không sai, nhưng nên biết mình đang làm gì.
Xịt thơm, sáp thơm, máy khuếch tán
Nhóm này gần như hoàn toàn là che, và có mấy điều đáng biết:
Mùi mạnh gây khó chịu cho một số người — nhức đầu, buồn nôn, khó thở — nhất là người hen suyễn, người có bệnh hô hấp, trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Trong phòng kín thì càng rõ.
Với nhà có mèo thì cẩn thận hơn: một số loại tinh dầu gây hại cho chúng, và máy khuếch tán làm cả phòng nhiễm mùi mà con vật không tránh đi đâu được. Nếu dùng thì mở thoáng, chạy ngắn, và để con vật có lối ra khỏi phòng.
Nến thơm thì thêm phần lửa: không để cháy khi ra khỏi phòng hay đi ngủ, đặt trên mặt không cháy, xa rèm và giấy.
Dùng để tạo không khí dễ chịu thì hợp lý. Dùng để giấu một mùi đang báo hiệu điều gì đó thì không.
Đi tìm nguồn: theo thứ tự này
Nửa giờ đi một vòng thường ra kết quả:
Bếp — thùng rác, hộc rác chìm, khe giữa tủ và tường, lưới lọc máy hút mùi, đồ ăn rơi sau tủ lạnh, khay hứng nước dưới tủ lạnh.
Nhà tắm và nhà vệ sinh — thoát sàn, bẫy nước dưới lavabo, gioăng chân bồn cầu, khăn ẩm để lâu, máy giặt cửa ngang có gioăng đọng nước.
Chỗ ẩm — chân tường, sau tủ, gầm giường, thảm, dưới bồn rửa.
Đồ vải — rèm, thảm, đệm ghế, gối. Nhóm này ngấm mùi và giữ rất lâu.
Chỗ khuất — sau máy giặt, trong hộc kỹ thuật, trên nóc tủ. Nếu có mùi kiểu xác động vật thì thường ở đây, và chuyện chuột chết trong khe tường là có thật.
Ngoài nhà — hàng xóm nấu ăn, cống chung, thùng rác khu phố. Có mùi không phải của nhà mình, và lúc đó cách xử là đóng cửa đúng giờ chứ không phải xịt thơm.
Mấy nơi hay có mùi và cách xử gọn
Tìm ra nguồn rồi thì phần xử thường đơn giản hơn tưởng.
Thoát sàn khô bẫy nước. Đổ một ca nước xuống là xong, và làm định kỳ với thoát sàn ít dùng — phòng tắm phụ, sân sau, chỗ máy giặt. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của mùi cống trong nhà, và cũng là cái rẻ nhất để xử.
Gioăng máy giặt cửa ngang. Nước đọng trong nếp gioăng sinh mùi. Lau khô sau mỗi lần giặt và để hé cửa máy cho khô — cửa đóng kín suốt là công thức tạo mùi.
Khay hứng nước dưới tủ lạnh. Nhiều người không biết có nó. Nước đọng lâu ngày thành mùi, và nó nằm khuất phía sau.
Thùng rác. Rửa cả thùng chứ không chỉ thay túi, và phơi khô. Lót một lớp giấy báo dưới đáy giúp hút nước rỉ.
Thảm và đệm ghế. Hút bụi kỹ, phơi nắng nếu mang ra được. Đồ vải là nhóm ngấm mùi và giữ lâu nhất trong nhà.
Tủ giày. Để giày khô hẳn rồi mới cất, và mở cửa tủ cho thoáng định kỳ. Cất giày còn ẩm vào tủ kín là chuyện đảm bảo có mùi.
Giữ cho nhà đỡ có mùi ngay từ đầu
Phòng thì nhẹ hơn chữa nhiều:
Mở thoáng mỗi ngày một lúc, kể cả mùa lạnh, kể cả nhà bật máy lạnh. Không khí đứng yên lâu là nhà có mùi.
Lau khô sau khi tắm và bật quạt hút cho tới khi hết đọng nước trên gương.
Đừng để đồ ẩm trong máy giặt qua đêm.
Đổ rác trước khi đi vắng — nghe hiển nhiên mà đây là nguyên nhân của rất nhiều lần về nhà thấy mùi.
Chừa khoảng hở sau tủ kê sát tường cho không khí đi, tránh mốc mặt sau.
Và một điều thật lòng: mũi mình quen mùi nhà mình sau vài phút, nên người trong nhà là người khó nhận ra nhất. Muốn biết nhà có mùi không thì ra ngoài mươi phút rồi bước vào, hoặc hỏi thẳng một người bạn — và nhờ họ nói thật.
Mấy mẹo nghe hay mà không nên làm
Đổ hoá chất tẩy mạnh xuống thoát sàn để khử mùi. Có thể hại đường ống, và tuyệt đối không trộn hai loại chất tẩy với nhau — một số hỗn hợp tạo ra khí độc. Đây là tai nạn xảy ra thật trong nhà.
Xịt nước hoa lên đồ vải để khử mùi. Nó chỉ chồng thêm một lớp mùi, và lâu ngày đồ vải có mùi lạ hơn nữa.
Đốt giấy hoặc đốt vỏ để "đuổi mùi" trong phòng kín. Thêm khói là thêm vấn đề, và có rủi ro cháy.
Để chậu nước giữa phòng cho hút mùi. Không có tác dụng đáng kể, mà lại là chỗ muỗi đẻ.
Tóm lại
Tìm nguồn trước, khử sau, che là phương án cuối. Có mấy mùi không được che: mùi gas — khoá van, mở thoáng, không bật tắt công tắc, ra ngoài rồi mới gọi; mùi khét; mùi mốc dai dẳng; và mùi cống.
Thứ thật sự hiệu quả nhất là thông gió. Baking soda và than hoạt tính hút được nhưng có giới hạn và phải thay. Còn cà phê, vỏ cam, xịt thơm là phủ mùi chứ không hút. Và đừng trộn hai loại chất tẩy với nhau — một số hỗn hợp tạo ra khí độc.