Mấy lời đồn quanh chuyện ngủ, kể lại cho vui

Chuyện ngủ là mảnh đất màu mỡ nhất của lời đồn. Ai cũng ngủ, ai cũng có đêm trằn trọc, và ai cũng từng nghe một lời giải thích nghe rất hợp lý cho đêm đó.

Kể lại mấy lời đồn quen thuộc cho vui, rồi tách ra: cái nào là quy ước, cái nào là chuyện dễ hiểu, cái nào là thứ đáng làm thật.

"Gương đối giường"

• Lời đồn phổ biến bậc nhất, và có nhiều cách giải thích khác nhau tuỳ vùng.
• Chuyện dễ hiểu ở đây: nửa đêm tỉnh dậy thấy bóng mình động đậy thì ai cũng giật mình.
• Đèn đường hắt vào gương làm phòng sáng loang lổ.
• Muốn yên thì che gương hoặc xoay tủ — việc năm phút.
• Không cần tin điều gì vẫn thấy cách này dễ chịu hơn.

"Nằm quay chân ra cửa"

1. Đây là điều kiêng gắn với tập tục tang lễ ở nhiều nơi, nên người lớn rất để ý.
2. Về mặt ở thật thì hướng chân không ảnh hưởng gì tới giấc ngủ.
3. Nhưng nằm đối diện cửa thì hay bị ánh sáng hành lang chiếu vào mặt.
4. Người trong nhà đi qua cũng dễ đánh thức bạn.
5. Kê lệch đi một chút giải quyết cả phần kiêng lẫn phần thực tế.

"Đầu giường phải sát tường"

• Nghe như một luật, thật ra là lời khuyên rất thực dụng.
• Đầu giường trống sau lưng làm gối hay tụt và người hay chỉnh lại.
• Có chỗ tựa thì ngồi đọc sách dễ hơn.
• Tường sát cửa sổ thì lại lạnh và ẩm — không phải tường nào cũng hợp.
• Chọn tường kín, tránh tường chung với nhà vệ sinh vì tiếng nước.

"Không để điện thoại dưới gối"

1. Lời đồn thường gắn với sóng điện thoại, và đó là phần hay bị nói quá.
2. Lý do thật thì đơn giản hơn nhiều: màn hình sáng và tiếng thông báo phá giấc ngủ.
3. Sạc dưới gối thì nóng — đây mới là rủi ro đáng nói.
4. Để máy ngoài tầm với còn giúp bạn không cầm lên lúc nửa đêm.
5. Đồng hồ báo thức riêng là cách cũ mà hiệu quả.

"Treo chuông gió ở cửa phòng ngủ"

• Có nơi coi là tốt, có nơi khuyên tránh — hai luồng ngược nhau cùng tồn tại.
• Phần thực tế thì rõ ràng: tiếng leng keng lúc nửa đêm đánh thức người ngủ nông.
• Người trong nhà mỗi người một ngưỡng chịu tiếng — hỏi nhau trước khi treo.
• Treo ở hiên thì vui, treo ở đầu giường thì không.
• Đây là chuyện sở thích, không phải chuyện đúng sai.

"Trồng cây trong phòng ngủ thì tranh khí"

1. Lời đồn nói cây "hút khí" của người ngủ ban đêm.
2. Lượng khí một chậu cây trao đổi thì rất nhỏ so với một căn phòng.
3. Vấn đề thật của cây trong phòng ngủ là đất ẩm — muỗi và nấm mốc.
4. Cây có gai hoặc nhựa gây kích ứng thì đừng để cạnh giường.
5. Thích thì cứ trồng, chỉ cần tưới vừa và để nơi có sáng.

"Ngủ mơ thấy điều này điều kia"

• Sách giải mộng là một thể loại văn hoá lâu đời, đọc cho vui thì được.
• Đừng lấy giấc mơ làm căn cứ để quyết việc lớn.
• Mơ nhiều, mơ dữ, tỉnh giấc mệt kéo dài thì nên đi khám.
• Ăn no sát giờ ngủ và uống cà phê muộn ảnh hưởng tới giấc ngủ nhiều hơn.
• Kể lại giấc mơ cho vui là chuyện khác với việc tin vào nó.

Mấy thứ thật sự đổi được giấc ngủ

1. Tối và mát — hai thứ này ăn hơn mọi cách bài trí.
2. Yên tiếng: dải chặn khe cửa, rèm dày, hoặc nút tai.
3. Giờ ngủ đều đặn, kể cả cuối tuần.
4. Nệm và gối hợp người — thứ tốn tiền nhất mà đáng nhất.
5. Mất ngủ kéo dài thì đi khám, đừng chữa bằng cách kê lại giường.

"Không kê giường dưới xà ngang"

• Điều kiêng này có ở rất nhiều nơi và thường được giải thích bằng cảm giác bị đè.
• Phần cảm giác thì có thật: nằm dưới một khối nhô ra làm nhiều người thấy tù túng.
• Trần thấp và đèn treo lơ lửng cũng cho cảm giác tương tự.
• Không dời giường được thì làm trần giả hoặc treo rèm che phần đó.
• Bạn thấy thoải mái là được, không cần ai xác nhận.

"Đầu giường quay về hướng hợp tuổi"

1. Mỗi bảng tra cho một hướng khác nhau — chuyện thường gặp và không có gì lạ.
2. Vợ chồng khác tuổi thì không có hướng nào chiều được cả hai.
3. Phòng ngủ thật ra ít lựa chọn kê giường vì còn cửa, cửa sổ và tủ.
4. Chọn hướng nào ngủ ngon thì giữ hướng đó.
5. Đừng đổi tới đổi lui theo từng lời khuyên mới nghe.

"Để dao kéo, gương nhỏ dưới gối"

• Nhiều vùng có tục để một vật dưới gối cho trẻ nhỏ hoặc cho người hay giật mình.
• Vật sắc nhọn dưới gối thì tuyệt đối không — nhất là ở giường trẻ em.
• Muốn giữ tục thì chọn vật mềm, hoặc treo ở đầu giường thay vì để dưới gối.
• Giường trẻ sơ sinh nên trống: không gối lớn, không chăn dày, không đồ chơi.
• Đây là dòng quan trọng nhất trong cả bài.

"Trở mình mãi là do phòng"

1. Đúng một phần — nóng, sáng, ồn đều làm trằn trọc thật.
2. Nhưng cà phê buổi chiều và màn hình trước giờ ngủ cũng làm y như vậy.
3. Thử đổi một thứ mỗi tuần thay vì đổi hết cùng lúc rồi không biết cái nào ăn.
4. Ghi lại vài đêm: ngủ lúc mấy giờ, ăn gì, phòng nóng hay mát.
5. Đổi hết mà vẫn mất ngủ thì đi khám.

Lời đồn ở nhà người khác

• Ngủ nhờ nhà ai thì theo nếp nhà đó, đừng bình phẩm.
• Chủ nhà dặn gì thì làm theo — mất năm giây mà giữ được hoà khí.
• Khách sạn và nhà nghỉ cũng có nếp riêng ở một số nơi.
• Không tự ý dời giường, dời gương trong nhà người ta.
• Về nhà mình thì muốn làm gì thì làm.

Kể lại cho trẻ nghe thế nào

1. Kể như một câu chuyện, đừng kể như một lời doạ.
2. Trẻ sợ ma sợ tối thì để đèn ngủ, đó là cách giải quyết thật.
3. Đừng dùng lời đồn để bắt trẻ ngoan — nó theo chúng lâu hơn bạn nghĩ.
4. Trẻ hỏi "có thật không" thì trả lời thành thật: người xưa kể vậy.
5. Nói thêm phần lý do thực tế nếu có, trẻ thích nghe phần đó.

Ba việc không phụ thuộc lời đồn

• Chuyện sức khoẻ và giấc ngủ kéo dài thì đi khám.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• An toàn của trẻ nhỏ trong phòng ngủ.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.

Điểm chung của mấy lời đồn trong bài là chúng đều có một hạt thực tế nhỏ nằm bên trong — ánh sáng, tiếng động, cảm giác an toàn — rồi được kể thành câu chuyện lớn hơn. Nghe cho vui thì tốt, mà làm theo phần hạt thực tế ấy thì thật sự ngủ ngon hơn.